( شعر : ) لا تحمدنّ امرءا حتّى تجرّبه * و لا تذمّنّه من غير تجريب اگر در ستايش او نه از سر انصاف و بصيرت ، افراطى نموده باشى ، كه بعد از امتحان و آزمايش با خلاف آن نمط رجوع بايد كرد ، تو « 1 » بملامت و مذمت از آن ملوم و مستحق‌تر باشى ، كه پيش از علم يقين و اعتبار صادق به او ملتفت گشته ، و نه باتفاق و تحقيق ميل كرده و واثق شده ، [ كه ] دلهاى مردم منقلب است و عادات متفاوت ، و هر كسى « 2 » ( را ) طبيعتى غالب ، و كلّ امرىء ميسّر لما خلق له ، شعر : فلو كانت الاخلاق تحوى وراثة « 3 » * و لو كانت الاهواء لا تتشعّب لأصبح كلّ الناس قد ضمّهم هوى * كما انّ كلّ النّاس قد ضمّهم اب و لكنّها « 4 » الاقدار ، كلّ ميسّر * لما هو مخلوق له و مقرّب پس بايد كه در امتحان ، اجتهاد « 5 » مدّخر ندارى ، و بىوقوف و تحقق در

--> ( 1 ) - ص : و . ( 2 ) - خ : نفسى . ( 3 ) - خ : دراية . ( 4 ) - خ : و لكنما . ( 5 ) - خ : و اجتهاد .